1ـ در رابطه با قتل در حکم
شبه عمد به سوالات زير پاسخ دهيد :
الف ـ عناصر اختصاصي اين قتل را (از حيث سوء نيت عام،
سوء نيت خاص، نوع کار و ...) بنويسيد؟ 2نمره
با توجه به بارم سوال باید 4 مشخصه نوشته می شد به شرح
ذیل :
1ـ قصد انجام عمل ابتدائی مانند رانندگی در تحقق این قتل
ضروری می باشد.
2ـ مرتکب نباید سوء نیت عام یعنی قصد ایراد صدمه به مجنی
علیه را داشته باشد.
3ـ مرتکب نباید سوء نیت خاص یعنی قصد سلب حیات مجنی علیه
را داشته باشد.
4ـ نوع کار از حیث کشنده یا غیرکشنده بودن تاثیری در
ماهیت قتل ندارد. مهم آن است که عملیات ابتدائی مرتکب در اثر تقصیر منتهی به وقوع
قتل شود.
ب ـ اين قتل چه تفاوتي با قتل شبه عمد دارد؟
1نمره
با توجه به بارم سوال اشاره به 2 تفاوت کفایت می کند
:
اولاً : کار در قتل شبه عمد نباید کشنده باشد.
ثانیاً : مجازات قتل شبه عمد بر خلاف قتل در حکم شبه عمد
که حبس + دیه است، فقط دیه می باشد.
ج ـ اين قتل چه تفاوتي با قتل خطاي محض دارد؟
1نمره
با توجه به بارم سوال اشاره به 2 تفاوت کفایت می کند
:
اولاً : از حیث مجازات زیرا مجازات قتل در حکم شبه عمد
حبس + دیه ولی مجازات قتل خطای محض فقط دیه می باشد.
ثانیاً : از حیث مسئول پرداخت دیه. به این معنا که در قتل
در حکم شبه عمد فقط خود قاتل ولی در قتل خطای محض خود قاتل یا بعضاً عاقله او مسئول
پرداخت دیه می باشد.
2ـ اگر زني عمداً به قتل
برسد و وارث او از طبقات سه گانه ارث، فقط و فقط شوهرش باشد :
الف ـ آيا شوهر مقتوله مي تواند از دادگاه تقاضاي قصاص
قاتل را بنمايد؟ چرا؟ 1نمره
به استناد ماده 261 - اوليادم كه قصاص و عفو در اختيار
آنهاست همان ورثه مقتولند، مگر شوهر يا زن كه در قصاص و عفو و اجراء اختياري
ندارند. شوهر نمی تواند در خصوص قتل همسر خویش تقاضای قصاص نماید.
ب ـ آيا شوهر مقتوله مي تواند از دادگاه تقاضاي پرداخت
ديه را بنمايد يا خير؟ 1نمره
با استناد به ماده 261 شوهر نمی تواند از دادگاه برای قتل
همسرش تقاضای دیه بکند، مگر آنکه دادستان بعد از ورود به پرونده ـ از حیث فقدان ولی
دم برای مقتول ـ تقاضای دیه بنماید. که در آن صورت شوهر می تواند از این درخواست
دادستان و پرداخت دیه توسط قاتل، نسبت به سهم الارث خویش از دیه متمتع شود.
ج ـ از حيث قانوني، آيا فرد ديگري به غير از شوهر
مقتوله، مي تواند در جريان اين پرونده وارد شود يا خير؟ چه کسي؟ آيا فرد مزبور مي
تواند نسبت به قاتل بصورت رايگان، اعلام گذشت نمايد يا خير؟ 1نمره
با توجه به اینکه مقتول فاقد ولی دم می باشد لذا مستنداً
به ماده ( 266 - اگر مجني عليه ولي نداشته باشد و يا شناخته نشود و يا به او دسترسي
نباشد ولي دم او ولي امر مسلمين است و رئيس قوه قضائيه با استيذان از ولي امر و
تفويض اختيار به دادستانهاي مربوطه نسبت به تعقيب مجرم و تقاضاي قصاص يا ديه حسب
مورد اقدام مي نمايد.) ولی دم او ولی امر مسلمین است. که دادستان به نیابت از ایشان
می تواند وارد پرونده شود. به استناد ماده 266 ق.م.ا دادستان صرفاً می تواند برای
قصاص یا درخواست دیه اقدام کند و نمی تواند از قاتل به شکل رایگان عفو نماید.
3ـ با توجه به بند الف ماده
206 ق.م.ا :
الف ـ منظور از تعين فيزيکي و تعين هويتي در بند الف
ماده 206 قانون مجازات اسلامي چه مي باشد؟1نمره
منظور از تعین هویتی آن است که مقتول از حیث مشخصات و
ویژگی های شخصی (هویتی) مد نظر قاتل بوده و نتیجتاً به قتل برسد. مثلاً قصد قتل علی
محمدی را داشته و در نهایت هم او را به قتل برساند. منظور از تعین فیزیکی آن است که
قاتل با داشتن شرایط لازم برای قتل عمد انسانی را صرف نظر از ویژگی های شخصی اش به
قتل برساند.
ب ـ اين تفکيک چه اثري مي تواند داشته باشد؟
1نمره
اگر قائل به تعین هویتی باشیم نتیجه اش این خواهد بود که
اگر بر فرض مثال الف قصد قتل ب را داشته ولی در اثر اشتباه در تشخیص او، اشتباهاً
برادر او را که از نظر چهره شبیه به ب بوده به قتل برساند قتل واقع شده عمدی نخواهد
بود. در تعین فیزیکی این اشتباه نافی قتل عمد نخواهد بود.
ج ـ در قانون جديد مجازات اسلامي، تعين فيزيکي به
تصويب رسيده است يا تعين هويتي؟ 5/. نمره
در قانون جديد مجازات اسلامي تعین فیزیکی مورد تصویب
قانونگذار می باشد. مگر در خصوص اشتباه در تشخیص مهدورالدم.
4ـ با توجه به مساله ذيل،
به هر يک از سوالات مطروحه به تفکيک پاسخ دهيد:
بر اساس محتویات پرونده، دو نفر بنام هاي سعيد ... و داود
.... با تحريک و ترغيب پدرشان (ابراهيم ...) ، فردي بنام حسين ... را مورد ضرب و
جرح قرار داده و بلافاصله با اتومبيلي که قبلاً پدرشان آماده کرده بوده است، از
محل متواري مي شوند. بعد از انتقال مصدم به بيمارستان، نامبرده در اثر شدت ضربات
وارده فوت مي نمايد. پزشکي قانوني در برگه معاينه از جسد مقتول طي گزارش مبسوطي
اعلام مي دارد که : «دو مورد جراحت در ناحيه شکم و بازوي راست مقتول در اثر اصابت
شي فلزي نوک تيز و يک مورد ضربه در ناحيه جمجمه مقتول مشهود است. علت مرگ مقتول
ايراد ضربه به ناحيه چپ سر و خونريزي داخل جمجمه و عوارض ناشي از آن بر اثر اصابت
جسم سخت فلزي می باشد.»
با دستگيري متهمان و تشکيل پرونده کيفري و اقرار
متهمان مشخص مي شود که ضربات وارده به شکم و بازوي مقتول توسط سعيد... بوسيله چاقو
و ضربه وارده به سر مقتول توسط داود ... بوسيله پنجه بوکس، صورت گرفته است.»
اولياي دم مقتول دو نفر(پدر و مادرش) مي باشند. اينک به فرض صحت تمامي مندرجات
پرونده و نظريه پزشکي قانوني :
الف ـ به نظر شما نوع قتل واقع شده چيست؟
(مستدلاً و مستنداً پاسخ دهيد.) 1 نمره
با توجه به نوع عملیات (ضربه به جمجمه سر با پنجه بوکس)
که عرفاً کشنده می باشد و با استناد به بند ب ماده 206 ق.م.ا قتل واقع شده عمدی
محسوب می شود.
ب ـ قتل واقع شده را به چه کسي يا کساني منتسب مي
دانيد؟ چرا؟ 1 نمره
با در نظر گرفتن نظریه پزشکی قانونی و اقرار متهمان و
مستنداً به مواد 214 و مخصوصاً 216 ق.م.ا قاتل فقط داود می باشد. عملیات سعید در حد
جنایت علیه عضو مشمول قصاص عضو و در صورت عدم امکان قصاص عضو مشمول پرداخت دیه
جنایت بر عضو و مجازات حبس خواهد بود.
ج ـ مجازات هر يک از متهمان را با استناد به مواد
قانوني به تفکيک بيان کنيد. (با ذکر مواد قانوني) 5/1 نمره
داود = مباشرت در قتل عمد = قصاص نفس (ماده 205 و
257)
سعید= مباشرت در جنایت بر عضو = قصاص عضو یا دیه جناینت
بر عضو + حبس (ماده 216)
پدر متهمان = معاونت در قتل عمدی= حبس از 3 تا 15 سال
(ماده 207)
د ـ اگر پدر مقتول، قاتل را بصورت رايگان عفو نمايند،
آيا مادر مقتول در خصوص قصاص قاتل حقي خواهد داشت يا خير؟ توضيح
دهيد.1نمره
از آنجا که قصاص حق انحلالی می باشد یعنی تک تک ورثه نسبت
به آن حق دارند، لذا در صورت عفو پدر، مادر می تواند با پرداخت سهم دیه پدر از دیه
مقتول به قاتل، نسبت به قصاص او اقدام نماید.(مستنداً به ماده 264)
هـ ـ در صـورتي که اولياي دم تقاضاي اخذ ديه داشته
باشند، اما قاتل راضي به پرداخت ديه نباشد، تکليف چيست ؟ 1نمره
حکم این حالت در قانون مجازات اسلامی بیان نشده است. طبق
نظر برخی از فقها، اولیای دم باید تغییر خواسته بدهند یعنی یا تقاضای قصاص بکنند یا
قاتل را به شکل رایگان عفو نمایند. به اعتقاد برخی دیگر قاتل اجبار به پرداخت دیه
می شود. نظر اخیر به قواعد حقوقی نزدیکتر
است.
و ـ اگر مقتول از اهل سنت باشد، آيا اين امر (مذهب
مقتول) در مجازات قاتل يا قاتلين تاثير خواهد داشت يا خير؟1نمره
با توجه به اینکه ایشان نیز مسلمان محسوب می شوند، لذا
این امر تاثیری در مجازات قاتل نخواهد داشت.
ز ـ مـرجع رسيدگي بدوی به پـرونده و مـرجع صـالح براي
تجـديدنظرخـواهي از حکم صادره، کدام مـراجع قـانـوني مي باشند؟1نمره
رسیدگی بدوی = دادگاه کیفری استان
رسیدگی تجدیدنظر = دیوان عالی کشور
ح ـ اگر پدر و مادر مقتول در حين رسيدگي به پرونده و
بعد از طرح شکايت، اتفاقاً در اثر تصادف رانندگي فوت نمايند، آيا داگاه مي تواند به
استناد شکايت آنها رسيدگي را ادامه داده و حکم لازم را صادر نمايد؟ يا خير؟ به نظر
شما تکليف قانوني در اين خصوص چه مي باشد؟ 1 نمره
از آنجا که قصاص حق محسوب می شود لذا در صورت فوت جملگی
ورثه مقتول، به وراث آنها به ارث می رسد. بنابراین رسیدگی دادگاه متوقف می شود تا
ورثه پدر و مادر مشخص شوند. خواست ورثه جدید ملاک صدور حکم خواهد بود. البته در فرض
سوال چون ورثه دیگری وجود ندارد، موضوع مشمول ماده ۲۶۶ ق.م.ا خواهد بود.